Madde Madde Gündemdeki Şanghay İşbirliği Örgütü

22/11/2016, 08:43

53 yıldır Türkiye’nin Avrupa Birliği tarafından oyalandığını belirten Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin yeniden Şanghay 5’lisi içerisinde yer almasını gündeme taşıdı.

Toplamda 10 Maddeden oluşan ve 6 tam üye yanına 2 adet daha ülkeyi kabul edecek olan Şanghay İşbirliği Örgütü’nün maddeleri yazımızın devamında.

  • Şanghay İşbirliği Örgütü, 1995 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında Rusya ve Çin arasında birbirlerine düşman olmadıklarını askeri güvenceyle belirten anlaşmalar yapılması ile başladı.
  • Çin, Rusya, Kırgızistan, Tacikistan ve Kazakistan üye ülkeleri arasındaki güvenin 1966 yılında bu anlaşmayla artırılması ve sınır bölgelerinin silahsızlandırılması, bölgesel olarak iş birliğinin teşviki amaçlandı. Bu 5 adet ülke sonucu ‘’Şanghay Beşlisi’’ ortaya çıktı.
  • 2001 yılında Özbekistan’ın çekimser hareketleri bırakmasıyla Şanghay Beşlisi’ne katılma kararı verdi. Bu örgüt, 15 Haziran 2001’de resmen kurulduğunu bildirdi. Örgütün ana merkezi Çin’in Şanghay şehridir. Bu şehirden dolayı adı da Şanghay İşbirliği Örgütü oldu. Uluslararası siyaset ve jeopolitik strateji uzmanlarına göre bu birlik, Rusya’dan daha çok, Çin’in geleceğe yönelik yumuşak güç politika izlemesi ile Asya’da etkisini artırma hedeflerine hizmet ediyor.
  • Şanghay İşbirliği Örgütü, ekonomik ilişkilerden daha çok üye ülkelerine bağımsızlık ve egemenlikleri için dıştan müdahalelerde bulunulmayacağını güvence altına alıyor. Askeri bir ittifak değildir. NATO’daki gibi herhangi bir üyeye saldırı, diğer üye ülkelere de saldırı anlamına gelmez.
  • Şanghay İşbirliği Örgütü, senede bir kez üye ülkelerin toplanarak etki bölgelerindeki güvenlik durumlarını ele alıyorlar. 24 Haziran 2017’de ise yeni zirve Taşkent’te olacak. Hindistan ve Pakistan’da üye oldu. 2017 Astana Toplantısında bu ülkelerin de tam üye yapılması bekleniyor.
  • Şanghay İşbirliği Örgütü, üyeleri itibariyle dünya nüfusunun neredeyse yarısı kadardır. Toplam 3 milyar 40 milyon kişidir.
  • Şanghay İşbirliği Örgütü’ne Arap Baharı süresince Asya’dan da birçok ülkenin başvuru yaptığı söylenmekte. Moğolistan, İran, Afganistan, Beyaz Rusya gözlemci olarak Şanghay İşbirliği Örgütü’ne girmesi planlanıyor.
  • Türkiye ise Şanghay İşbirliği Örgütü’ne şu an uzakta kalıyor. Diyalog Ortaklığı statüsünde. Bu statü, Gözlemci Üye statüsünün bir altı oluyor. Bu statüde Türkiye’ye eşlik eden diğer ülkeler ise Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Nepal ve Sri Lanka.
  • Erdoğan’ın konuşmaları karşısında Rusya’da bulunan uzmanlar, ‘’NATO üyesi bir ülke Şanghay İşbirliği Örgütü’ne üye olamaz. Üye olur ise hukuki sorunlara yol açar, Türkiye gerçekten katılmak istiyor ise önce NATO’dan çıkmalı. Şanghay İşbirliği Örgütü, Avrupa Birliği gibi ekonomik bir örgüt değil. Bu nedenle her iki birlik denk değildir. Şanghay İşbirliği Örgütü, ekonomiklikten çok güvenlik örgütüdür. Avrupa Birliği ise ekonomik birliktir.’’ Dedi.
  • Türkiye’nin Şanghay İşbirliği Örgütüne girmesi için, tüm üye devletlerin onay vermesi gerekli. Çin harici tüm ülkeler onay vermekte. Çin ise Uygur probleminden dolayı çekincede kalmıştır.

BENZER HABERLER

YORUMLAR

Henüz hiç yorum yapılmamış.